Fast Money. Kızım ilköğretim 5. sınıf öğrencisi. geçtiğimiz günlerde Fen ve Teknoloji dersinden performans ödevi yapmanın zamanı geldiğinde benden yardım istedi. Basit bir su termometresini birlikte yapmamız gerekiyordu. İşte aşağıda sizlerle bu ödevi paylaşıyorum. 1- Termometre ne işe yarar? Termometre sıcaklık ölçmeye yarar. Sıcaklığını ölçmek istediğimiz bir objenin, bir canlının, ortamın sıcaklığını termometre ile ölçebiliriz. 2- Kaç çeşit termometre vardır? Özellikleri nelerdir? a Sıvıların genleşmesi esasından yararlanılarak yapılan. b Metallerin genleşmesi esasından yararlanılarak yapılan. c Sayısal termometreler 3- Termometre yapımında hangi maddeler kullanılır? a Sıvılar Alkol, su, cıva, b Metaller Çelik c Yarı iletkenler Elektronik duyargaçlar 4- Termometrelerde derecelendirme nasıl yapılır? Termometre cinsine göre bir slaka ölçek hazırlamanın en kolay yöntemi fabrikasyon bir termometre kullanmaktır. Örneğin aşağıda yapımı anlatılan su termometresinde sayısıal bir termometre derecelendirme için kullanılmıştır. Öncelikle içi buzla dolu bir kabun içine termometre daldırılıp sıvının en düşük seviyesi 0 derece olarak işaretlenir. Aynı zamanda fabrikasyon termometre ile de bu sıcaklık doğrulanabilir. Daha sonra ısıtılmış bir su içerisine batırılan termometremiz, fabrikasyon termometrede görülen sıcaklık kaç derece ise ona göre ölçekte ilgili yer işaretlenir. Örneğin fabrikasyon termometre 50 dereceyi gösterene kadar beklenir ve bu sıcaklık yakalandığı anda yaptığımız termometredeki ölçekte yeri işaretlenir. Daha sonra ölçek üzerine 0 ila 50 derece arasındaki kalan sıcaklık aralığı örneğin 10'ar derecelik bölmelerle belirtilebilir. Fabrikasyon termometrenin yapımında kullanılan maddeleri bir kenara koymak ve modelimizde eldeki maddeleri kullanmak iyi bir tercih olabilir. Alkol kolayca bulunabilir, ancak o anda evde bulunması zor olabilir. Metal kullanarak yapılacak termometre için de her evde gereken malzemenin bulunabilmesi nümkün olmayabilir. Cıva ise son derece zehirli bir madde olduğundan böyle bir performans ödevi için kullanılması uygun değildir. En kolayı musuktan akan suyu kullanmaktır. Bir saydam cam pipet oldıkça işe yarabilir ancak elinizde saydam bir plastik pipet varsa o da olur. Her ikisi de bulunmadığından işe yarar ne var diye ararken bulduğum kırmızı renkli tükenmez kalemin içindeki tüpü kullanmaya karar verdik. Üstelik kalemin içinde kalan renkli mürekkep de suyu renklendirerek görünürlüğü artırmada işimize yarayacaktı. Bi adet eski parfüm şisesinin kapağını delip, içinden tüpümüzü geçirdik. Hava kaçırmaması için de delikle pipet arasındaki bölümü ısıtıldığında eriyen plastik ile doldurduk. Şişeyi de ağzından taşana kadar renkli su ile doldurduk. Pipetimizi de renkli suya tersten daldırıp içine bir miktar su aldıktan sonra ters çevirip şişenin ağzını sıkıca seviyesini çıkmayan asetat kalemi ile pipetin üzerine işaretledikten sonra ısıttığımız su ile dolu kabın içine termometremizi batırdık. Sıvı seviyesi giderek yükseldi. Sıcaklık ölçebilen ölçü aletimizin ölçme ucunu aynı kaba daldırdık. Sıcaklık 50 dereceyi gösterdiğinde pipetin üzerine ikinci bir işaret daha koyduk. Böylece evimizde bulabildiğimiz malzemelerle yaklaşık olarak 25 ile 50 derece arasındaki sıcaklığı gösterebilen bir termometre sıcaklık ölçer yapmış hava alan termometremizi yeniden ayarlamak için tekrar gereken miktarda suyu ekledikten sonra bu defa üzerini eriyen plastik ile kapatıp sistemimizi kapalı hale getirdik. Ayarlama prosedürünü edilmesi gereken en önemli konu termometremizin pipet ile kapağı arasından hiç bir şekilde hava almaması gerektiği. Eğer alırsa su pipet içinde üst seviyede duramaz ve ölçüm yapmak da mümkün içinde su diğer sıvılara göre bir farklı davranışta bulunur. Donana kadar hacmi azalır, ancak donma noktasına gelindiğinde buz haline gelen su genleşir. Cam ve metal şişeşerin içlerindeki suyun donmasından dolayı kırılma ve patlamalarının nedeni bu genleşmedir. Bu nedenle fabrikasyon termometre yapımında genellikle alkol kullanılır. Alkolün donma noktası daha düşük sıcaklıklardadır. Ayrıca donduğu zaman hacmi artmaz, azalmaya devam de anlaşıldığı üzere sıcaklık değişimleri maddelerin genleşmesine ya da büzülmelerine neden olmaktadır. Bu özelliği kullanarak sıcaklık ölçmek de mümkündür. Termometrelerde cıva neden kullanılır?Cıva sudan daha yüksek bir genleşme katsayısına sahiptir. … Yani termometre, kaynayan su dolu bir kaba batırılıp, ölçüm yapıldıktan sonra çıkarıldığında ölçülen sıcaklık hızla düşmeyeceğinden, suyun sıcaklığının çok daha güvenilir bir şekilde belirlemesi tüplerinin içinde cıva tarafından hareket ettirilebilen mavi renkli parçalar bulunur. Belirli bir süre ortamda ölçüm yapan cihazdan o ana kadar ölçülmüş en düşük sıcaklık ve en yüksek sıcaklık mavi parçaların alt ucuna denk gelen yerdeki dereceden kullanılan sıvı madde nedir?İnce cam boru içindeki sıvı; cıva ise cıvalı termometre, alkol ise alkollü termometre adını alır. Cıva –-39 santigrat derecede donar, 357 santigrat derecede kaynar. Cıvalı termometreler ile –-39 santigrat derece ile 357 santigrat derece arasındaki sıcaklıkları cam termometre nasıl kullanılır?Cıvalı veya alkollü bir termometreyle ağızdan vücut sıcaklığı ölçülecekse, ölçümden en az yarım saat önceye kadar sıcak ya da soğuk bir şey yenilip içilmemelidir. Termometre, dilin bir tarafının altına doğru yerleştirilmeli ve 3 dakika kadar dudaklar kapalı şekilde tutularak ölçüm ve Manometrede neden cıva kullanılır?Barometrede cıva yerine niçin su kullanılmaz bu konuda sizlere kısa bilgiler vereceğiz. Cıva kullanılmasının sebebi, genleşme katsayısı diğer sıvılara göre çok düşüktür. … – Atmosfer basıncını ölçmek için barometre kullanırız. – Barometrenin içinde de atmosfer basıncını ölçmek için ise içinde cıva ne için kullanılır?Cıva, kimyasal özellikleri sebebiyle önemli alanlarda ve ürünlerde kullanılır. Cıva; bileşikleri ve alaşımlarından elde edilen maddeler tarımdan tıpa, kuyumculuktan elektrik sektörüne kadar geniş bir kullanım alanına sahip. Örneğin, altın, gümüş ve platinin cevherlerinden ayrıştırma işleminde cıva termometre ile ateş nasıl ölçülür?Ağız içinden ateş ölçümü Termometre dilaltı bölgeye veya yanağın iç tarafına yerleştirilir. Cıvalı termometre 3 dakika, dijital termometre ise sinyal sesi duyulana kadar ağız içinde tutulur. Ekrandaki ölçüm değeri okunur. Genleşme katsayıları farklı olan iki metali aynı uzunlukta ve genişlikte keserek üst üste yapıştırarak metal çiftini elde edin. Kullanılan metallerin birbirinden farklı genleşme katsayılarına sahip olmasının nedeni bu metallerin bir süre ısıtıldığında farklı oranlarda uzayacak olmasıdır. Bu iki metal birbirine yapışık olması nedeni ile genleşme katsayısı daha yüksek olan metal daha fazla uzayacak ve genleşme katsayısı daha küçük metal tarafına bükülecektir. Yukarıdaki resimde görmüş olduğumuz metal çifti ısıtıldığı zaman üstteki metal yani genleşme katsayısı daha büyük olan açık renkli metal daha çok uzuyor ancak yapışık olmaları nedeni ile kıvrılma meydana geliyor. Bir bu metal çubukların ucunu bir yere sabitlersek ve bükülme / sıcaklık derecesi oranlarını tespit edersek metal termometremizi de hazırlamış oluruz. Artık, insanlığın neredeyse her şeyi ölçmek ve her türlü ölçüme birim vermek için yeterince ileri geldiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu kuruluşla birlikte, çok sayıda icat, bu miktarların ve kesin rakamlarının profesyonel veya kişisel amaç olsun, herkes tarafından çizilebilmesini önemli ve önemli ölçüde ölçülen bileşenlerden biri sıcaklıktır. En azından vücudunuz veya alnınız ısındığında, bir kez termometre kullanarak annenize ateşinizi kontrol ettirmiş olmalısınız. Vücut ısısı neden bir termometre ile ölçülür? Bir termometre, ateşi tespit etmek için sadece bir kişinin vücut sıcaklığını ölçebilir mi? Bu genel ve en yanlış anlaşılan fikir gibi görünüyor. Termometre Nasıl Çalışır? Termometreler çeşitli tiptedir; her birinin kendine özgü işlevselliği ve uygulaması vardır. Ancak, sıcaklığı ölçmek olan temel amacı aynı kalır. Herhangi biri ateş belirtileri gösteriyorsa, ateşini ölçersiniz ve sıcaklık ne kadar fazlaysa, durum o kadar kötü öğrendikten sonra, hasta kişiyi tedavi etmek için gerekli eylem sürecini takip edebilirsiniz. Kişi hafif ateşten muzdaripse, titiz bir gözetim olmaksızın evde tedavi edilebilir. Ancak sıcaklık “hafif” olarak algılanandan daha yüksekse, kişinin profesyonellerden acil tıbbi müdahaleye ihtiyacı olabilir. Böylece, sadece ateşini okuyarak bir kişinin durumu hakkında çok şey öğrenebilirsiniz. Size sadece bir vücut hakkında kısa bir değerlendirme vermekle kalmaz, aynı zamanda diğer birkaç tür termometre de size gereken süre içinde yardımcı olmak için gerekli bilgiyi verebilir. Her bir termometrenin tipleri farklı olduğundan, doğal olarak uygulamaları, amacı, işlevselliği de farklı olacaktır. Bu yazıda, öne çıkan ve yaygın olarak kullanılan termometrelerin her biri ile bunların uygulama ve işleyişini tartışacağız. Sıvı termometrenin çalışması En temel termometrelerden biri sıvı termometredir. Adından da anlaşılacağı gibi, herhangi bir sıvının sıcaklığını ölçebilir ve ona göre ayırt edebilir. Oldukça sade ve basit bir tasarıma sahiptir. Sıvı termometre, sıcaklığı okumak amacıyla bir terazinin içine yerleştirilmiş ve az miktarda gümüş sıvıyla doldurulmuş ince bir cam tüpten oluşur. Bu sıvı civadır. Cıva son derece zehirli bir elementtir ve kendine has özellikleri arasında metalik bir element olmasına rağmen onu oda sıcaklığında sıvı halde bulacağınız sayılabilir. Termal genleşme nedeniyle, cıva, gözlemlenen sıvının sıcaklığıyla orantılı olarak ısındığında artar. Teraziye yerleştirilen cam, cıvanın ne kadar yükseldiğini gözlemleyerek sıcaklığı okumanızı sağlar. Çoğu sıvı termometre, Celsius ve Fahrenheit olmak üzere her iki ölçüm ölçeğiyle birlikte gelir. Bununla birlikte, termometrenin merkez parçası olarak cıva olması gerekli değildir. Günümüzde cıvanın yüksek toksisitesi nedeniyle cıvanın yerini alkol bazlı sıvılar, örneğin etanol almaktadır. Termometrenin hapsinde kaldığı sürece zararlı olmasa da, potansiyel cam kırılması ve toksik maddenin çevresine maruz kalması olayı nedeniyle yine de tehlikelidir. Termometrenizin cıva veya alkol içerip içermediğini ayırt etmenin bir yolu sıvının rengidir. Sıvı gümüş ise, cihazı tutan madde civadır. Öte yandan, madde kırmızı ise madde alkoldür. Kadranlı Termometrenin Çalışması Kadranlı Termometredeki temel fikir, sıvı veya herhangi bir termometreninkine aşağı yukarı benzerdir. Bu nedenle, metalik şerit ısındıkça genişler ve doğru şekle işaret eder. Aradaki fark tasarımdadır. Bir sıvı termometre sıvının ölçümünü alma işlemini kolaylaştıran bir tasarım durumunda uzun bir cam tüpünüz varken, kadranlı termometreler dairesel bir şekle sahiptir ve içindeki ibre, genişleyen bir bimetal şerit üzerine monte edilmiştir. ısınır. Bimetalik şerit, gözlemlenen öznenin sıcaklığına göre genişleyecek ve size buna göre ölçümü verecektir. Elektronik Termometrenin Çalışması Elektronik termometreler, sıvı ve kadranlı termometreler gibi mekanik termometrelerde bulamayacağınız bir şey olan çabukluğundan ötürü övülür. Okumayı daha kolay hale getiren kapsamlı bir ekranla birlikte gelir. Bir elektronik termometre, sıcaklığı ölçmek ve sonuçları beklemek yerine, sıcaklığı ölçülmesi gereken nesne ile sadece temasa geçerek hızlı bir yola sahiptir ve sadece birkaç saniye içinde, sonuçlar ekranda görünecektir. ekran. Elektronik termometrenin işlevselliği, metalin direncine dayanmaktadır. Metalin sıcaklığının artmasıyla daha sonra direnç artar. Elektronik termometrenin öne geçmesini sağlayan ayırt edici özelliği, diğerlerinde bulunmayan okuma sıcaklığındaki hızıdır. Termometre Nasıl Yapılır? Basit bir termometre yaparak termometrenin nasıl yapıldığına çalışma prensiplerine bakalım. Termometre yapmak için gerekli araç ve gereçler • cam şişe küçük boy erlenmayer • ince cam boru • delikli lastik tıpa • beherglas Geniş bardak olabilir. • ısıtıcı ocak • gliserin • buz parçaları Termometre yapımı işlem basamakları • Cam şişeyi içinde hava boşluğu kalmayacak şekilde gliserinle doldurunuz. • Cam boruyu lastik tıpaya takıp şişenin ağzını tıpa ile kapatınız. Bu sırada şişedeki gliserin cam boruda bir miktar yükselecektir. • Beherglasa yarısına kadar su doldurup içine bir miktar buz parçası atınız. Hazırladığınız şişeyi buzun içine daldırıp arada bir karıştırarak 10-15 dakika bekletiniz. Cam borudaki gliserin seviyesini renkli kalemle işaretleyiniz. Bu seviye 0°C çizgisidir. • Beherglasa yarıya kadar su doldurup ocakta kaynatınız. Şişeyi kaynar suya batırıp cam borudaki gliserin seviyesini işaretleyiniz. Bu seviyeyi 100°C kabul ediniz. Musluk suyu ile doldurulmuş bir çaydanlık ocakta ısıtılacak olursa bir süre sonra su çaydanlıktan taşmaya başlar. Suyun taşması, ısınma sırasında su moleküllerinin hızlanması ve buna bağlı olarak suyun hacminin artmasından kaynaklanır. Hacim artışı yani genleşme ısının madde üzerindeki etkilerinden birisidir. Isının diğer bir etkisi de sıcaklık değişimidir. Dışarıdan ısı alan maddelerin sıcaklığı artar, ısı kaybeden maddelerin sıcaklığı ise azalır. Sıcaklık ölçmede kullanılan termometreler ısınan maddenin genleşmesi esasına göre yapılmıştır. “Termometre Nasıl Yapılır?” etkinliğinde kullandığınız gliserinde olduğu gibi maddenin hacmi ısınma sırasında artar, soğuma sırasında ise azalır. Yapısında renklendirilmiş alkol ispirto ve cıva gibi sıvılar kullanılan termometrelere sıvılı termometre adı verilir. Sıvılı termometreler, alt kısmında haznesi bulunan ince cam borudan yapılmıştır. Isınma sırasında termometrenin haznesinde bulunan sıvı genleşir ve cam boru içerisinde yükselmeye başlar. Soğuma sırasında ise sıvının hacmi küçüldüğü için cam borudaki sıvı seviyesi alçalır. Termometrelerdeki sıcaklık değerleri doğada gerçekleşen bazı olaylar dikkate alınarak belirlenir. Bunun için genellikle buzun erime ve suyun kaynama sıcaklıkları esas alınır. Ancak farklı bilim insanları tarafından geliştirilen termometrelerde bu sıcaklıklar farklı rakamlarla ifade edilmektedir Ülkemizde ve birçok ülkede kullanılmakta olan Celcius Selsiyus termometresinde buzun erime sıcaklığı 0 sıfır, suyun kaynama sıcaklığı ise 100 kabul edilmiştir. Buna karşılık buzun erime sıcaklığının 32 veya 273, suyun kaynama sıcaklığının da 212 veya 373 gibi rakamlarla ile ifade edildiği termometreler de yapılmıştır. İsveçli bilim insanı Anders Celcius Andırs Selsiyus tarafından geliştirilen ve Selsiyus termometresi olarak adlandırılan termometrede sıcaklık değerleri “derece selsiyus” şeklinde ifade edilir. Selsiyus termometresinde 0 sıfır ve 100 rakamlarının arası 100 eşit parçaya bölünerek her bölmeye 1°C bir derece selsiyus adı verilmiştir.

termometre nasıl yapılır kısa bilgi