Fast Money. Konuşma Türleri a Karşılıklı konuşma b Topluluk karşısında konuşmac Toplantılarda yapılan konuşma Söyleşi Gazete ve dergilerde yazarın düşüncelerini okuyucuya samimi bir hava içinde karşılıklı konuşuyor gibi anlattığı yazı türüdür. Söyleşi konularının kişilerin toplumsal durumuna uygun olmalıdır. Mülakat Bilgili, deneyimli bir kimseden bilgi almak amacıyla yaptığımız karşılıklı konuşma türüdür. Mülakat üç evreden oluşur. Bunlar şöyledir Hazırlık evresi Konu belirlenir, sorular hazırlanır, konuşulacak kişiden randevu alınır, görüşme saati-teri alınır.  Görüşme evresi Sorular yöneltip cevaplar alınır. Belirsiz noktalar aydınlatılır. Konuşmacının konuşmak istemediği konulardan fazla ısrar edilmez.  Sonuç evresi Sözlü olarak anlatılır veya yazılı olarak dergi gazetede yayınlanır. Soru ve cevaplar birlikte verilir. Şive Bir milletin farklı yerlerde yaşayan insanların kullandığı konuşma şeklidir. Ağız Aynı dili konuşan insanların bölgeler arası konuşma farklılıklarıdır. Lehçe Dilin karanlık dönemlerinde kendinden ayrılan çok büyük ses, şekil ve anlam farklılıklarını gösteren kollardır. Sözlü anlatımının kapsadığı öğeler  Duygu ve düşünce  Dil konuşma organları ve ses Dinleyici Konuşma yetersizlikleri  Çekingenlik Yerel ağızla konuşmak Kısa ve yetersiz konuşmak Sözcük dağarcığının yetersizliği Dağınık konuşmak  Yöntem bilmemek Aşırı hareket yapmakAçılış Konuşması Kurum, dernek, iş yerinin açılışı sırasında yapılan konuşmadır. Kurumun yapacağı hizmet belirtilir. Kurulması için harcanan emekler, emek verenlerin adları anılır. İyi dilekler belirtilir. Demeç verme Devlet yönetimi, şirket işleri gibi konularda yetkili bir kimsenin bilgi vermesidir. KİTAP TANITIMIKitabın yazarı, türü ve içeriğiyle tanıtılmasıdır. Kitap tanıtılırken şu işlemler gerçekleşir  Yayım tarihi, yeri, yayınevi, kaçıncı baskı olduğu. Kitabın ve yazarın adı. Türü. İçeriğinin tanıtılması. Kitaptan seçilen bir parçanın okunması. Tanıtılan kitap hakkındaki görüşler Yazar ve yazarın diğer eserleri hakkında bilgi verilmesi. Sorulan soruların cevaplandırılması. Konferans verme Bilim, sanat, doğa gibi konulardan biri üzerinde bilgi vermek, denemeleri, gözlemleri açıklamak için yapılan konuşmadır. Konferansçının özellikleri Saygılı bir hitapla söze başlar. Konusunu bildirir ve vereceği bilgilere geçer. Kanıtlarını ve örneklerini bildirir. Resim, belge ve projeksiyon yöntemi kullanabilir. Nutuk verme Dinleyiciye bir inanç aşılamak, onu bir düşünceye inandırmak için yapılır. Konferans ile Nutuk Vermek arasındaki fark şudur Konferans, bir gerçeği açıklar, akla dayanır. Nutuk vermek ise inanç veya görüş aşılar, akla ve duyguya dayanır. İyi Bir Konuşmacının Özellikleri5tane Dinleyicilerin karşısına düzgün bir kıyafetle çıkmak. Saygılı ve nazik olmak. Gereksiz hareketler yapmamak. Konuşmayı ayakta yapmaya özen göstermek. Konuşma konusuna yeterince hazırlanıp prova yapmak. İyi Bir Dinleyicinin Özellikleri5tane Not almak için hazırlıklı olmak. Konunun sunumuna dikkat etmek. Soruları varsa bunları saygı çerçevesinde sormak. Sonuçları zihninde Bir sorunu çözmek amacıyla ilgililerin bir araya gelmesidir. Sorun her yönüyle aydınlatılır. Toplantıya katılanlar soruna değişik çözüm yolları önerirler. KongreKurultay Gerek derneklerin gerekse üniversitelerin bir kişinin tek başına kara vermesinin doğru ve yararlı olmadığı konularda ve çeşitli konulardaki çalışma ve araştırmaları birbirlerine ve kamuoyuna açıklamak için toplanmasıdır. Gündem Toplantıda konuşulacak sorunlara denir. Toplantının programıdır. Genel Kurul Dernek toplantılarında bütün üyelerin oluşturduğu kurula denir. Başkanlık Divanı Dernek, parti vb. kurumların toplantılarını yönetecek başkanlık kuruludur. Üyeleri 1başkan, yeterince başkan yardımcısı ve yazmandan oluşur. Gündemde olmayan bir konu gündeme nasıl alınır? Üyelerden biri gündeme alınmasını istediği sorunu oya sunar. Öneri genel kurulda bulunanların 1/10 olursa konu gündeme alınır. Önerge Herhangi bir toplantıda üyelerin biri veya bir kaçının sorunun çözümü için başkanlık divanına bildirilerini sunmasıdır. Önergenin lehinde ve aleyhinde bir kişi konuşur. Önerge oya sunulur. Kabul edilir-ret edilir. Toplantı Başkanının Görevleri5tane Toplantı gündemini uygular.  Gündem hakkında konuşmak isteyenlere sırayla söz verir.  Aydınlanan sorunları oya sunar.  Alınan kararları tutanağa geçirir.  Görüşme düzenini sağlar. Tartışma Herhangi bir konu hakkında karşıt düşüncelerin savunulmasıdır. Tartışmacının özellikleri5tane Sorunun çözümü için öneri hazırlamalı. Düşüncelerini kısa ve açık söylemeli. Tartışma konusu dışına çıkmamalı.  Aynı konu üzerinde sık sık söz almamalı.  Tartışmayı kişisel üstünlük meselesi Masa Toplantısı 10–12 kişilik bir grubun sorunlara çözüm bulmak amacıyla 1 başkan ve 1 de yazman seçerek sorunları çözmeye çalışmasıdır. Forum Her kesimden insanın bir araya gelerek herkesi ilgilendiren bir konu üzerinde, bir başkan denetiminde fikirlerini beyan etmesidir. Panel Parça, bölüm anlamına gelir. En az 4, en fazla 8 kişiden oluşur. Kendi alanında uzman kişilerin alanlarında konuşmasıdır. Sempozyum Bilimsel çevrelerin hazırladığı bilimsel toplantılardır. Amaç bir konu üzerinde kara vermek değil, açıklama yapmaktır. Münazara Karşıt düşüncelerin savunulduğu söz yarışmasıdır. Herhangi bir söz ya da olay münazara konusu olabilir. İki ekip arasında olur. En az 3, en fazla 5 kişiden oluşur. Birer ekip başı ve bir başkandan oluşur. 60 ile 90 dk arası süre verilir. SÖZCÜKTE YAPI Kök Sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır. İsim Kökü -mek, mak ekini alamaz av,ev,su,çocuk Fiil Kökü-mek,-mak ekini alabilir oku-, ara-, gör- Gövde Sözcüğün en az bir yapım eki almış halidir. *sev-gi-li göz-lük çalış-kan Ortak İkili, Kökteş Kök Hem isim hem fiil kökü olarak kullanılabilen ve iki kullanım arasında anlam ilişkisi olan köklerdir. sıva / sıva- göç / göç- boya / boya- eski / eski- kuru / kuru- Çamaşırlar kurudu mu ? fiil kökü Kurunun yanında yaş da yanar. isim kökü Sesteş Eş Sesli Kök Söylenişleri aynı ama anlamları farklıdır, aynı türden ya da farklı türden olabilir. Çocuk boncukları yan yana dizdi. Dizlerim ağrıyor. Bu yaz çok şiir yazdım. EKLER Yapım Eki Sözcüklerin kök ve gövdelerine getirilerek onların anlamını veya türünü değiştiren eklerdir. *Yapım eki alan sözcükle onun kökü arasında uzak da olsa bir anlam ilgisi vardır. *Yapım eklerini ezberlemek gerekmez. Mantığını anlamak yeterlidir. İsimden İsim Yapım Eki tuz-lu yaz-lık av-cı nesne-l bitki-sel kök-en İsimden Fiil Yapım Eki yaş-a- su-la- az-al- keder-len- başka-laş yan-sı- Fiilden Fiil Yapım Ekleri oku-t- sev-in- gül-dür- çık-ar- öv-ün- çoğal-t- Fiilden İsim Yapım Ekleri sev-gi bak-ım yaz-ı kıs-a sına-v ol-ay bağla-ç Çekim Ekleri İsim Çekim Ekleri 1-Hal durum Ekleri Belirtme Hal Eki -i Yönelme Hal Eki -e Bulunma Hal Eki -de Ayrılma Çıkma Hal Eki -den 2-Çoğul Çokluk Eki -lar 3-İyelik Ekleri -ım,-ın,-ı,-ımız,-ınız,-ınları İyelik ekleri isimlere eklenerek onların kime, neye ait olduklarını bildirir. Bu benim hayatım, kimse karışamaz. Yazarın yeni kitabı çıkmış. NOT Belirtme eki -i ile 3. tekil kişi iyelik eki -i karıştırılmamalıdır. Kelimenin başına “onun” sözcüğünü ekleyerek kontrol edebiliriz. Uygun oluyorsa iyelik ekidir. Kitabı daha yeni bitirdim. “Onun kitabı daha yeni bitirdim” olmaz hal ekidir. Kitabı çok güzeldi. “Onun kitabı çok güzeldi.” olur iyelik ekidir. 4-İlgi EkleriTamlayan Eki -ın, -in, -un, -ün kitabın sayfası okulun bahçesi pencerenin kenarı Fiiller ayrıntılı anlatım için burayı tıklayın Fiil Çekim Ekleri Haber Bildirme Kipleri Görülen Geçmiş Zaman -di’li –di Duyulan Geçmiş Zaman -miş’li, Öğrenilen- -miş Şimdiki Zaman -yor Gelecek Zaman -ecek Geniş Zaman -r Dilek Tasarlama Kipleri İstek Kipi -e,-a Dilek Şart Kipi -se,-sa Gereklilik Kipi -meli, -malı Emir Kipi – YAPILARINA GÖRE SÖZCÜKLER Basit Sözcük Yapım eki almamış sözcüktür. Çekim eki alabilir. oku-yor-du ev-imiz-de Türemiş Sözcük En az bir yapım eki almış sözcüktür. av-cı-lık su-la- Birleşik Sözcük En az iki sözcüğün birleşmesinden oluşur. buzdolabı imambayıldı ayakkabı hanımeli vurdumduymaz yeryüzü Birleşik Fiiller Fiiller ayrıntılı anlatım için burayı tıklayın Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller Etmek, eylemek, olmak, kılmak sözcükleriyle oluşturulur. terk et- hisset- kaybol- yardım et- Anlamca Kalıplaşmış Birleşik Fiiller göze girmek küplere binmek ağzında bakla ıslanmamak Kurallı Birleşik Fiiller Tezlik Fiili -ivermek *geliversin, yapıverdim Yeterlilik Fiili -ebilmek *kazanabilirim, okuyabilir Sürerlik Fiili -egelmek, -ekalmak, -edurmak *bakakaldım, gidedurun, süregelmiş Yaklaşma Fiili -eyazmak *düşeyazdım, öleyazdı YKS TYT 2019 Türkçe Konu Anlatımları PDF için buraya tıklayabilirsiniz. KPSS 2019 Türkçe Konu Anlatımları PDF için buraya tıklayabilirsiniz. AYT 2019 Edebiyat Konu Anlatımları PDF için buraya tıklayabilirsiniz. Sözcük Türleri SÖZCÜK TÜRLERİ Sözcük İnsanlar arasında anlaşmayı sağlayan dilin anlamlı en küçük parçasıdır. Sözcükler cümle içinde değişik anlam ve görev kazanırlar. "Sözcük Anlamı" konusunda sözcüklerin kazandığı anlamları işlemiştik. Şimdi ise sözcüklerin türlerini görev işleyelim. Sözcükler tür bakımından 8'e ayrılır İSİM SOYLU SÖZCÜKLER FİİL SOYLU SÖZCÜKLER 1 İsim Ad 1 Fiil Eylem 2 Zamir Adıl 3 Sıfat Önad 4 Zarf Belirteç 5 Edat İlgeç 6 Bağlaç 7 Ünlem Şimdi bir sözcüğün değişik cümlelerde farklı türlerde görev kullanılmasını görelim. İhtiyar, yıllardır yalnızdı. isim Mehmet Bey, yalnız bir adamdı. sıfat Şairler, genellikle yalnız yaşar. zarf Soruyu yalnız üç öğrenci çözebildi. edat Size uğrarım; yalnız akşam yemeğine kalamam. bağlaç Sözcük türleri yukarıda görüldüğü gibi iki soy altında toplanmaktadır. Sözcük türlerini daha iyi anlamak için bu iki soy arasındaki ayrımı bilmemiz Akif Güner Sözcük Türleri Türkçe ders notu konu özeti çalışma notları ders anlatımı Henüz Yorum Yorumu Siz Yazabilirsiniz. Cümleleri oluşturarak duygu, düşünce ve istekleri dile getirmeyi sağlayan sözcükler, cümle içinde değişik görevlerde bulunur. – Babam, beni ve kardeşimi yeni okulumuza götürdü. Okula gitmek için sabahları bu köprüden geçiyoruz. Bu cümlede baba,okul, köprü sözcükleri bir varlığı, götürdü, geçiyoruz sözcükleri bir eylemi karşılamıştır. Yeni sözcüğü bir varlığı okul niteler; sabahları sözcüğü eylemin geçiyoruz zamanını belirtirken ve sözcüğü beni, kardeşimi sözcüklerini bağlamıştır. Tek başına anlamsız olmasına rağmen için sözcüğü, cümlede amacıyla anlamını kazanmıştır. Ben sözcüğü ise I. tekil kişi olarak adın yerine geçmiştir. Cümlede değişik görevler üstlenen sözcüklerin bu görevleri, onların türünü belirler. Bir sözcüğün türünü belirlemek için onun cümledeki kullanımı görülmelidir. Çünkü kimi sözcükler, farklı cümlelerde farklı görevler üstlenebilir. Örneğin yanlış sözcüğünü ele alalım – Tabelayı göremeyince yanlış yola girdik. – Bu şiiri kimin yazdığını yanlış söylediniz. – Sınavda bu defa yanlışlarım çok azdı. Yukarıdaki cümleleri incelediğimizde, yanlış sözcüğünün I. cümlede ad olan yol sözcüğüne nitelediğinden, önad sıfat; eylem olan söyle– sözcüğünü belirttiğinden, belirteç zarf; bir varlığı karşıladığından ad isim görevinde kullanıldığını görüyoruz. Sözcüklerde Pekiştirme ve Küçültme Konu Anlatımı Türkçede sözcükler tür bakımından sekize ayrılır tıklayarak bilgi sahibi olabilirsiniz. Ad İsim Adıl Zamir Önad Sıfat Belirteç Zarf İlgeç Edat Bağlaç Ünlem Eylem Fiil Örnek Soru Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki kalın sözcük, sözcük türü bakımından ötekilerden farklıdır? A Yeni bir kitaplık alması gerekli. B Bugünlerde sende bir durgunluk var. C Ağır işittiği için kulaklık kullanıyor. D Yalnızlık en korktuğu şeydi. E Kışlık odun ve kömürünü yazdan aldı. Çözüm Sözcükler incelendiğinde “kitaplık” ve “kulaklık” sözcüklerinin somut varlıkları; “durgunluk” ve “yalnızlık” sözcüklerinin soyut kavramları karşıladığı görülür. Varlıkları ve kavramları karşılayan sözcükler addır. E seçeneğindeki “kışlık” sözcüğü ise, birer varlığı karşılayan “odun” ve “kömür” adlarının niteliğini gösterdiği için sıfat görevindedir. Cevap E Bonus Soru Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kalın sözcük ötekilerden farklı görevde kullanılmıştır? A Çocuğun elbiseleri iyice eskimiş artık. B Şu kırık camı bir an önce değiştirelim. C Sonunda o üzücü olaylar geride kaldı. D Bizi buraya çeken, birbirinden güzel oyuncaklardı. E Annem mavi gömleğimi henüz Cevaplarınızı yorumda bekliyoruz 🙂 Sözcük Türleri konusu Kpss genel yetenek Türkçe dersine ait geniş bir konudur. Dil bilgisi konularının büyük bir bölümünü kapsayan sözcük türleri konusu KPSS, YGS, LYS içinde de önemli bir yere sahiptir. Sözcük türleri konusunu olabildiğince sayısalcı arkadaşlarımız da daha rahat kavrasın diye basite indirgeyerek bol örneklerle açıklamaya TürleriSözcük Türleri Konu Anlatımı geniş bir başlık olduğu için aşağıda başlıklar halinde anlatacağımız alt başlıkları derledik. Sözcük türlerine ait aşağıdaki konulara sırasıyla tıklayarak belirtilen başlıklara sırasıyla ulaşabilir ve konuların detaylarını Çeşitleri – İsmin Halleri İsim Tamlaması Sıfatlar Zamirler Zarflar Edatlar Ünlemler Bağlaçlar Fiiller Ek Fiil Fiilimsiler Yapısına Göre Fiiller Fiillerde Kayma Fiilde ÇatıYukarıdaki başlıklara ilişkin sözcük türlerine ait işlenecek konu başlıklarını İsimler Bu başlık altında varlıklara verilişlerine göre, varlıkların oluşlarına göre ve sayılarına göre adlar işlenecektir. Ayrıca adın durumları ve ad tamlamaları dersi de bu başlık altında Sıfatlarla ilgili örnekler, tanımlar,niteleme ve belirtme sıfatları, sıfatlarda derecelendirme, işaret sıfatları, belgisiz sıfatlar belirtme sıfatları, soru sıfatları, yapısına göre sıfat çeşitleri gibi alt başlıklar bu bölümde Adıllar Bu başlık altında da kişi adılları, işaret adılları, belgisiz adıllar ve soru adılları işlenmektedir. Böl örneklerle beraber yapısına göre adıl çeşitleri ve ek biçimindeki adıllar ele Belirteçler Belirteçlerin tanım ve örnekleriyle beraber, belirteçlerin özellikleri, belirteçlerin çeşitleri, durum belirteçleri, zaman belirteçleri, yer yön belirteçleri, soru belirteçleri, yapısına göre belirteçler gibi içeriklere yukarıdaki zarflar linkinden İlgeçler İlgeçlerin tanımı ile beraber bol örneklerle ilgeç türleri tüm ayrıntılarıyla burada anlatılmaktadır. Detaylı konu anlatımına yukarıdaki linklerden Ünlemlerin görevleri ve detaylı konu anlatımı ile soru çözümleri de konu içinde ele Aynı şekilde bağlaçların görevleri, belli başlı bağlaçlar ve bunlara ait örnekler de sözcük türleri içinde Eylemler Sözcük Türleri içinde işlenecek bir başka başlık olan eylemler konusunda da, eylem çeşitleri, eylemlerde kip, zaman ve kişi, dilek kipleri, basit zamanlı ve bileşik zamanlı eylemler, ek eylem başlığı Eylemsi KPSS müfredatı içinde sözcük türleri başlığında ele alacağımız son başlık olan Eylemsi tanımıyla beraber bu başlık altında da eylemsilerin cümlelerdeki görevlerine göre dağılımı bol örneklerle beraber Türleri konu anlatımına dahil tüm bu başlıkları ve içeriklerine ait detaylı konu anlatımlarına yukarıda bulunan linklere tıklayarak ulaşabilirsiniz. KPSS genel yetenek Türkçe dersine ait sözcük türleri konuları ve alt başlıklarını bu bölümde size sunduk. Bir sonraki konumuzun başlığı Sözcük Türlerinin ilk alt başlığı olan Adlar İsimler olacaktır.

sözcük türleri kısa ders notları